Sneak preview: publicatie “de Jöddenbulten”, een Joodse begraafplaats in Eibergen

Door Wilma Fels
  • 31 augustus 2017
  • 0 reacties

De stichting “Ik vraag me af…” presenteert op 3 september a.s. bij erve “’t Vunderink” de publicatie “de Jöddenbulten”, een Joodse begraafplaats in Eibergen. De stichting is in 2014 opgericht en stelt zich ten doel het Joodse erfgoed van Eibergen te bewaken, bewaren en door te geven. Zo heeft de stichting zich bijvoorbeeld ook hard gemaakt dat de 47 in Eibergen geboren Joodse mensen en 4 burgerslachtoffers een plaats kregen op het herdenkingsmonument aan de Burg. Wilhelmweg in Eibergen.

In het boek “de Jöddenbulten” staan de 52 graven van de Joodse begraafplaats aan de oever van de Berkel in Mallem beschreven. Aan het boek ging een periode van 8 jaar onderzoek vooraf. Dit boek zal dienen als basis voor de Eibergse Joodse geschiedenis uit de periode 1900-1975. “We vinden dat de periode 1900- 1975, een belangrijke episode uit het leven van de toenmalige Joodse gemeenschap in Eibergen, te summier is beschreven. Er is het een en ander gepubliceerd, maar er is meer” vertelt Bert Smeenk, die onderzoek gedaan heeft naar de diverse Joodse inwoners van Eibergen. Het jaartal 1975 is gekozen omdat toen de laatste Joodse onderneming in Eibergen de deuren sloot.

De begraafplaats in Mallem blijft een magische plek. Het heeft al een lange historie in de Eibergse geschiedenis en wordt voor het eerst in 1796 in de boeken genoemd. Daarna ook nog eens in 1823 en in 1845 werd het eigendom van de Eibergse Joodse gemeente. 

Berts vader nam hem als kleine jongen al mee naar deze bijzondere plek. De imposante grafzerken met de onbegrijpelijke Hebreeuwse opschriften intrigeerde hem destijds al mateloos. Veel van de verhalen die zijn vader vertelde schreef hij op.  In de Joodse traditie behoren graven tot de eeuwigheid en worden ze teruggegeven aan de natuur. Deze begraafplaats is een blijvende herinnering aan de Joodse gemeenschap in Eibergen en de mensen die er begraven zijn hebben allemaal hun eigen verhaal en achtergrond. Het is een aandenken aan al die mensen die eens deel uitmaakten van deze gemeenschap. In 1973 vond er de laatste officiële begrafenis plaats en 2 jaar geleden heeft er een herbegraving plaatsgevonden.

In “de Jöddenbulten” zijn de graven beschreven en is de Hebreeuwse inscriptie op de graven vertaald. De Nederlandse tekst, indien aanwezig wordt ook vermeld. De foto’s in het boek zijn gemaakt door de videografe en fotografe Jahra Esser. Volgend op de presentatie is een tentoonstelling bij erve “’t Vunderink”in het Vunderinkmuseum over de begraafplaats en Eibergen van 1900-1975. Daarnaast is er een mogelijkheid om op Monumentendag op zondag 10 september a.s. deel te nemen aan een rondleiding over de begraafplaats. Het boek “de Jöddenbulten” is vanaf 4 september verkrijgbaar bij boekhandel Gellekink in Eibergen.

Meer weten over de stichting en de tentoonstelling?

Stichting “Ik vraag me af..” is te vinden op Facebook. Op de Facebookpagina staan de activiteiten van de stichting vermeld.

De tentoonstelling bij het Vunderinkmuseum is van 9 tot en met 24 september te bezoeken op zaterdag- en zondagmiddag van 13.30 - 17.00 uur. De entree is gratis.

Foto: Tubantia, 19 augustus 2017, door Reinier van Willigen

Wilma Fels

Dromer, reiziger, poeet, bewonderaar, urban knitter, hip en stoer, altijd op zoek naar verwonderingen en de humor in het leven van alledag.

InEibergen EOV VVV